Ngày Tháng Này

Khai mạc: 10:00, thứ Sáu 07/11/2025
Trưng bày: 10:00 – 18:00, 07/11 – 07/12/2025
ART30 GALLERY
30 Quang Trung, Cửa Nam, Hà Nội

Thông tin từ ban tổ chức:

Rất lâu rồi, hoạ sĩ Đặng Tiến mới trở lại, bằng một trang nhật kí với tổng phổ của thời gian tĩnh.

Ngày Tháng Này mở ra một thế giới hội họa được kiến tạo bằng thời gian — thứ thời gian được đo bằng sắc độ, nhịp thở, và độ lặng của ánh sáng. Hơn bốn mươi bức sơn dầu và sơn mài được chia thành ba mảng đề tài: phong cảnh, tĩnh vật, con người. Mỗi mảng là một quãng tâm tưởng khác nhau, nhưng kết hợp lại thành một “tổng phổ màu” chung – nơi Đặng Tiến tiếp tục đi sâu vào sự trầm tĩnh, cấu trúc khúc chiết và tinh thần chiêm nghiệm của hội họa.

Đặng Tiến, từ khá lâu rồi, đã được định hình bởi con đường tự học mà thành trong hội hoạ. Ấp ủ khát vọng từ thuở thiếu thời, nhưng hội hoạ lại đi đường vòng với anh, sau khi đã vòng qua một hành trình gian nan của số phận, vào lúc anh đã chạm tứ tuần. Cảm nhận về thời gian, có lẽ vì vậy, luôn hiện hữu rõ rệt, nhắc nhở qua lại trong tranh anh. Là một thời gian hoài niệm của một kí ức nhiều thăng trầm, nhiều chiêm nghiệm, và cũng là một thời gian nhận thức được sự hữu hạn của tương lai.

Bởi vậy mà Đặng Tiến mê mải vẽ, vẽ cho cả nỗi niềm của quá khứ và cả hạn định của tương lai.

“… Nói chung, những gì tạo cảm xúc, tôi đều tranh thủ vẽ, không câu nệ đề tài. Khi đi đến một nơi nào đó, nhìn hàng cây, cánh đồng, bãi sông…, thấy xúc động là tôi nghĩ bố cục rồi đưa lên mặt toan. Có khi bắt gặp mấy bông hoa dại bên đường, thấy đẹp tôi cũng vẽ… Nhiều người nói, xem tranh của tôi dễ nhận ra mà không cần xem chữ ký. Văn là người, vẽ cũng là người… “

Phong cảnh hoài niệm là mảng đề tài xuyên suốt của Đặng Tiến. Anh vẽ bằng kí ức, cho hiện tại. Hiện thực của anh đã được lọc qua sự chiêm nghiệm của thời gian. Sau 8 năm vắng bóng, lần này, phong cảnh của anh đã nhạt dần sự phân mảnh, mọi thứ như được rút về mặt phẳng của ánh sáng. Màu cũngkhông còn chỉ là chất liệu mô tả nữa, mà trở thành ngữ pháp của cảm xúc. Những nhịp đối âm được thiết lập, giữa sắc độ của các tone nâu, vàng đất, xám, xanh, đỏ gạch…; nhất loạt gợi lên vẻ trầm lặng cổ điển, về những gam màu của quá khứ đánh mất, nhẹ u hoài mà nhiều thương mến dịu dàng.

Đặng Tiến quan niệm, vẽ trước hết để kể câu chuyện của lòng mình. Tĩnh vật của anh là phần nối dài tự nhiên của cảm thức phong cảnh. Nếu phong cảnh mở ra thời gian quá khứ, thì tĩnh vật là hơi thở của hiện tại. Anh có phần hào hứng với hiện tại hơn, với thói quen đặc tả đối tượng, cách tổ chức độ sâu bằng tông màu chứ không bằng phối cảnh. Trên những lớp nền màu dầu kéo mỏng, tan loãng, hoa cỏ bật sáng, tươi tắn, ủy mị, nền nã. Với nhịp cân bằng cổ điển, tranh tĩnh vật của Đặng Tiến có một thứ tĩnh tâm riêng, tinh tế, hài hoà giữa cảm xúc và tiết chế. Phong cảnh là để hoài niệm quá khứ, còn tĩnh vật là để níu giữ hiện thực – thứ tĩnh vật biết thở, biết chậm, biết giữ lấy thời gian.

Cũng theo thời gian, tranh chân dung con người của Đặng Tiến cũng đã nhẹ đi rất nhiều, đã buông lơi rất nhiều. Bắt đầu với thể loại tranh nhân vật mang “bố cục người” – như lời anh cảm nhận, với những tiếng nói thân phận mạnh bạo, giờ đây, tranh chân dung của anh chỉ còn là những chiêm nghiệm nhẹ nhàng, và những vẻ đẹp giản dị của sự mến yêu.

Chuyển biến mạnh mẽ nhất của Đặng Tiến ở triển lãm này, là chất liệu sơn mài. 10 bức sơn mài trên tổng số hơn 40 tác phẩm, cho thấy một thái độ của hoạ sĩ với nghề. Đến với sơn mài muộn, anh coi chất liệu sơn mài là công cụ biểu hiện, và khám phá nó dựa trên cảm thức của màu sắc. Đặng Tiến khai thác tính hội hoạ trong sơn mài, chứ không nặng về tính truyền thống của chất liệu, như lối mòn sẵn có của sơn mài dân tộc. Ở anh, sơn ta, then, son, cánh gián, thếp vàng chỉ là những “tông” nằm trong dải phổ của cảm xúc. Cái anh theo đuổi không phải là kỹ thuật, mà là cách chất liệu cho phép ánh sáng, màu sắc và hình khối được tái cấu trúc trong một không gian khác biệt.Ngôn ngữ mới được thiết lập trong những phong cảnh quen thuộc của hoạ sĩ. Ba Vì mông lung hư ảo hơn, qua kĩ thuật mài đứt. Tam Bạc thẳng thắn và mạnh mẽ hơn, vẻ hào hoa bật sáng dưới các lớp sơn ta chồng lấp. Trong những khoảng bóng nửa tối của sơn ta truyền thống, đường nét và ánh sáng hiện lên, có trầm lặng u hoài nhưng không tịch mịch, cô liêu.

Ánh sáng trong tranh Đặng Tiến khá đặc biệt. Thảng hoặc mới có vài lớp ánh sáng xiên, trượt chéo, tạo bố cục và để mở không gian. Còn lại đều là một thứ ánh sáng từ nền tranh, với chất sơn mỏng mềm để ánh nền len qua lớp sắc. Kết quả là ánh sáng trong tranh không chiếu, mà thấm. Nó là một thứ ánh sáng môi trường, phi hướng, lan và mịn, gần như được hòa vào chất sơn. Nó giúp tạo nên không gian phẳng mà vẫn có chiều sâu, kiểu “ánh sáng nhớ” hơn là “ánh sáng thật”. Trên bố cục chặt chẽ, giản lược, độ rỗng và tĩnh liên tục được phơi bày, nhắc nhở về một không gian qua đường nét, ẩn chứa một thời gian qua cảm xúc, gợi một không khí lơ lửng giữa thực và mơ – không khí của ký ức trong những Ngày Tháng Này.

Tranh Đặng Tiến hôm nay là một chuỗi biến tấu của tĩnh lặng, với mạch chậm của thời gian, và khả năng kiểm soát cảm xúc qua cấu trúc thị giác.

Ngày Tháng Này là độ chín của tác giả, cũng là kết quả của một đời nhìn.

Cập nhật thêm thông tin tại trang sự kiện.