Tọa đàm: Paul Doumer và những di sản ở Đông Dương

Tọa đàm: Paul Doumer và những di sản ở Đông Dương

Đăng vào
0

09:30, 06/06/2020
Trung tâm Văn hóa Pháp tại Hà Nội – L’Espace
24 Tràng Tiền, Hà Nội

Thông tin từ ban tổ chức:

Viện Pháp tại Hà Nội – L’Espace và Omega Plus Books kính mời quý vị và các bạn tham dự buổi tọa đàm Paul Doumer & Những di sản ở Đông Dương. Tọa đàm có sự tham gia của các diễn giả : Dịch giả Nguyễn Văn Trường, PGS.TS. Nguyễn Thị Hạnh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu & Hợp tác Pháp ngữ Châu Á-Thái Bình Dương và bà Trần Hoài Phương, Phó Giám đốc Công ty cổ phần sách Omega Việt Nam.

Sự kiện được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập Cộng đồng Pháp ngữ (1970-2020) và ra mắt tác phẩm Paul Doumer – Toàn quyền Đông Dương (1897-1902): Bàn đạp thuộc địa, thuộc Tủ sách Pháp Ngữ – Góc nhìn Sử Việt, Omega Plus Books.

Ngôn ngữ tọa đàm: tiếng Việt
Vào cửa tự do

Khi nhắc đến Paul Doumer – Toàn quyền Đông Dương (1897-902), người Việt Nam thường nhớ tên ông với nhiều công trình trên hai bình diện lớn:

Thứ nhất, những công trình cơ sở hạ tầng như những cây cầu huyền thoại: Long Biên ngày nay (Hà Nội), Tràng Tiền (Huế), Bình Lợi (Sài Gòn), Hàm Rồng, cảng Hải Phòng và nhất là đường sắt (hệ thống đường sắt Đông Dương và xuyên Đông Dương) mà ông cho triển khai ở Việt Nam.

Thứ hai, ông đóng vai trò quan trọng và thiết lập một số thiết chế văn hóa, khoa học, y tế và giáo dục. Ngoài khu nghỉ dưỡng trên cao ở Đà Lạt, ông đã lập ra nhiều học viện nghiên cứu (Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp – EFEO, Đại học Y Hà Nội, Viện Pasteur Nha Trang, Viện địa chất, địa lý, Nha khí tượng thủy văn…) mang mục đích phát triển dài lâu tại Việt Nam.

Nhiều người Việt Nam muốn tìm hiểu nhiều hơn về ông nhưng ít tài liệu ghi chép đầy đủ. Đây là một trong số những tác phẩm hiếm hoi được Amaury Lorin viết và xuất bản với tên tiếng Pháp là Paul Doumer, gouverneur général de l’Indochine (1897-1902): le tremplin colonial (Paul Doumer, Toàn quyền Đông Dương (1897-1902): bàn đạp thuộc địa), do nhà xuất bản L’Harmattan (Paris) ấn hành trong bộ sách Recherches asiatiques (Nghiên cứu châu Á), ra mắt năm 2004.

Công cuộc thực dân hóa của Pháp có vô vàn khoảng tối cũng như điểm sáng, tích cực đối với một số đông này và tội lỗi với số đông khác, nó đã làm dấy lên ở nước Pháp những cuộc tranh luận nảy lửa, đôi khi thành những cuộc luận chiến. Có hai vấn đề đã thúc đẩy tác giả biên soạn cuốn sách này. Thứ nhất, khoản nợ chính xác của Đông Dương thuộc Pháp (1858-1954) trong năm năm nhiệm kỳ của Paul Doumer (1897-1902) là bao nhiêu, có hợp lý khi cho đó là một « bước ngoặt lớn » hay không? Thứ hai, đâu là vai trò ngược lại của Đông Dương đối với sự hình thành, chín muồi của Paul Doumer về mặt cá nhân cũng như bản lĩnh chính trị, để ông được bầu làm Tổng thống Cộng hòa Pháp năm 1931 ?

Viết cuốn lịch sử lý thú này, trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu lưu trữ của Bộ Thuộc Địa và các kho tư liệu của Chính quyền Đông Dương được chuyển về lưu trữ ở Pháp, tiến sĩ Amaury Lorin đã làm sáng tỏ một trang sử thuộc địa Pháp, cho đến nay chưa được nhiều người hiểu một cách tường tận, đặc biệt nổi lên một nhân vật đầy phức tạp với một nghị lực đáng kinh ngạc và một sự nghiệp có một không hai. Cuốn sách này sẽ cố gắng góp phần giúp mọi người có thêm nhiều hiểu biết về một giai đoạn giao thời đặc biệt đối với lịch sử của Việt Nam, Campuchia, Lào trong thời kỳ thuộc địa, và rộng hơn nữa là đối với lịch sử của nước Pháp vào thời kỳ thực dân.

Cuốn sách này hy vọng góp phần giúp bạn đọc hiểu thêm về một giai đoạn giao thời đặc biệt, một giai đoạn bản lề hết sức đặc biệt xét ở mọi phương diện đối với lịch sử của Việt Nam, Cam-pu-chia, Lào trong thời kỳ thuộc địa, và rộng hơn nữa là đối với lịch sử của nước Pháp thực dân: đó chính là thời khắc thiết lập bộ máy khai thác hợp lý và hiệu quả trên cõi Đông Dương sau khi cuộc chinh phục quân sự kết thúc (mà sau này được thay bằng từ bình định) và trước khi sứ mệnh kiến thiết bắt đầu.

Tại Pháp, cuốn sách này được trao hai giải thưởng: giải Auguste Pavie (Prix Auguste Pavie) của Viện Hàn lâm Khoa học Hải ngoại năm 2005 và giải của Hội Nhà văn chiến binh (Prix des écrivains combattants) năm 2006.

Tác phẩm do dịch giả Nguyễn Văn Trường, phụ trách thông tin tư liệu của Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp tại Hà nội chuyển ngữ.

Về tác giả:

Amaury Lorin sinh năm 1972 tại Angers (Pháp). Ông tốt nghiệp cao học ngành Sử học đương đại (Viện Nghiên cứu Chính trị Paris – IEP), đã thực hiện nhiều chuyến đi khảo cứu tại các nước thuộc Đông Dương, đặc biệt tại Việt Nam và Campuchia. Hiện ông là tiến sĩ lịch sử tại Viện Nghiên cứu Chính trị Paris.

Cập nhật thêm thông tin tại trang sự kiện.

NO COMMENTS

Leave a Reply