Dogma Prize 2019: Cuộc đối diện – suy ngẫm về bản ngã

Dogma Prize 2019: Cuộc đối diện – suy ngẫm về bản ngã

Đăng vào
0

Bài, ảnh, video do Hà Bi thực hiện cho HanoiGrapevine
Vui lòng ghi rõ nguồn Hanoi Grapevine khi chia sẻ bài
Không sao chép từng phần hoặc nguyên văn khi chưa có sự cho phép

Có một sự thú vị ở những tác phẩm tham gia Dogma Prize 2019 – một giải thưởng uy tín khuyến khích và hỗ trợ các nghệ sĩ Việt Nam trong và ngoài nước – là năm nay, 14 tác giả sở hữu tác phẩm lọt vào vòng cuối cùng có độ tuổi trải dài từ 5x tới 9x. Cuộc đối diện của những chân dung tự họa, vì thế, được thể hiện dưới nhiều góc nhìn đa chiều đặc sắc.

Chia sẻ ở đêm khai mạc triển lãm và trao giải chung kết Giải thưởng Dogma (Dogma Prize), ông Lê Quang Đỉnh – thành viên Ban giám khảo – nói: “Trong quá trình lựa chọn các tác phẩm gửi tới Dogma Prize, nhiều tác phẩm rất tốt nhưng chúng tôi buộc phải loại ra vì không đúng với chủ đề Tự Họa. Tuy vậy, cuối cùng, Dogma Prize cũng lựa chọn được 14 tác phẩm đa dạng cả về phương thức sáng tác – có cả truyền thống và hiện đại – lẫn tuổi tác của tác giả”.

M-M, Iggy Đặng Nghĩa

Theo đó, 14 tác giả có tác phẩm lọt vào chung kết lần này, có những người đã luống tuổi như họa sĩ Nguyễn Minh Châu (1953), có người ở thế hệ giữa như Vũ Ngọc Vĩnh (1978), Vũ Quang (1982)… và cả những nghệ sĩ 9x đời cuối như Phạm Nguyễn Anh Tú (1997), Phan Thị Hoài Nhi (1996)… Sự đa dạng về thế hệ này khiến triển lãm trở nên thú vị hơn, khi người xem được chứng kiến quá trình đối diện với bản thân của những “người đã cũ” và những “người rất mới”.

Bạn sẽ thấy sự khác biệt này rõ nhất khi xem chùm tác phẩm hội họa của nhiều thế hệ: Báu vật của Thiên Chúa (Nguyễn Minh Châu – 1953) soi xét vết thương xác thịt bằng góc nhìn của hội họa lập thể; Toan trắng (Nguyễn Văn Bảy – 1982) trăn trở về một “đời thừa” “vị nghệ thuật” hay “vị nhân sinh” phía sau giá vẽ; Bí ẩn dưới lớp vỏ bọc (Đặng Việt Linh – 1993) chiêm nghiệm về lớp vỏ bọc bao quanh bản thân – thứ ngăn trở cái bên trong được bộc lộ, đồng thời là vùng an toàn cho bản thân trước thế giới mới mẻ, đầy nghi kị và cô đơn.

Sự im lặng, Phạm Hồng

Có một điều dễ nhận thấy, càng trẻ, ngôn ngữ sáng tác của tác giả càng đa dạng hơn. Có những tác phẩm đi qua hình khối 2D của hội họa, phim ảnh thông thường để tiến sâu vào nội tại. Ở tác phẩm Sự im lặng, Phạm Hồng (1983) mô tả khoảng không lặng im như một vật thể bị nấm mốc xâm chiếm. Ở đâu đó, khi chơi vơi trong nỗi đau của sự trưởng thành, sự lặng im thờ ơ của những người xung quanh chính là thứ nấm mốc với xúc tua dài ăn mòn vào trái tim con người. Đồng thời, đó cũng lại là cơ hội để trái tim đó thay đổi, bắt mình phải trưởng thành hay lụi bại.

Không đề của Phạm Nguyễn Anh Tú (1997) lại là một cố gắng “bắt” lại những suy nghĩ vụt qua đầu một cách tự nhiên, những thứ đã xảy ra trong trí não khi anh còn bé. Video kể những tưởng tượng rất ngây thơ, có thể không logic nhưng hoàn toàn tự nhiên của một đứa trẻ trong hành trình lớn lên. Đây cũng là tác phẩm đoạt giải Lưu trú ở Đài Loan trong khuôn khổ Dogma Prize lần này.

Tiêm nhiễm hay cưỡng chế nhận thức, Trần Quốc Giang
Khán giả xem tranh Cô gái và chiếc lông vũ, Vũ Ngọc Vĩnh

Đoạt giải Nhất Dogma Prize 2019 là tác phẩm Cú ngã (The Fall) của Giang Nguyễn (1989), một tác phẩm sắp đặt và trình diễn, thể hiện quá trình trải nghiệm và chiêm nghiệm về bản ngã của loài người – kẻ tự cho mình là độc nhất, là bất khả chiến bại, là không thể thay thế – trong thế giới sắp bị trí thông minh nhân tạo thống trị. Thông qua hình thức thực hành các cú ngã lặp đi lặp lại, quan sát cơ thể vận động sau đó, anh đặt ra câu hỏi về sự khác biệt của con người với máy móc thông minh nhân tạo, băn khoăn về sự đúng sai trong tiến hóa của “loài vượn trần trụi” đông nhất hành tinh này. “Ban giám khảo nhất trí chọn Cú ngã đoạt giải nhất, bởi trong khi các tác phẩm khác thường Tự Họa bằng cách nhìn vào bản thân liên quan tới xã hội, tới môi trường sống hay thành tựu, trải nghiệm cá nhân thì Giang chọn góc nhìn đối diện với thất bại. Cú ngã không chỉ xảy ra một lần, với xác thịt, mà nhiều lần, với cả tinh thần, thể chất, cái tôi hay bất cứ vấn đề gì khác” – ông Lê Quang Đỉnh chia sẻ.

Đồng giám khảo Lê Quang Đỉnh tại Lễ trao giải, và trình diễn “The Fall” của nghệ sỹ Giang Nguyễn:

Góc nhìn đa chiều và mới mẻ của các nghệ sĩ tham gia Dogma Prize năm nay hứa hẹn nhiều khám phá mới, trải nghiệm mới trong hành trình Tự Họa. Suy cho cùng đây chính là lời mời mà Cuộc đối diện dành cho người nghệ sĩ để kết hợp những khác biệt để hướng đến mối quan tâm chung của nhiều thế hệ dành cho bản ngã.

Triển lãm “Cuộc đối diện” (Encounter) thuộc Giải thưởng Dogma Prize 2019 tiếp tục được trưng bày tại Galerie Quỳnh (118 Nguyễn Văn Thủ, P. Đa Kao, Q1, TP. HCM) từ 8/8 đến 7/9/2019.

Giải thưởng Dogma là một giải thưởng được thành lập năm 2009 dưới sự tài trợ độc lập của Bộ sưu tập Dogma. Giải được tổ chức hai năm một lần. Năm nay là năm thứ sáu diễn ra giải thưởng. Chủ đề trọng tâm mà Dogma Prize hướng đến là Tự Họa – một trong những chủ đề nhận được sự quan tâm lớn của nghệ sĩ mọi thời đại. Năm nay, Ban giám khảo của Dogma Prize là các nghệ sĩ Lê Quang Đỉnh, Lê Thừa Tiến và Đinh Thị Thắm Poong.

NO COMMENTS

Leave a Reply