Nơi bóng tối thở
09:00 – 20:00, thứ Ba đến Chủ nhật, 04/10 – 15/11/2026
Mơ Art Space
Tầng B3, 136 Hàng Trống, Hoàn Kiếm, Hà Nội
Thông tin từ ban tổ chức:
Tháng 10 này, Mơ Art Space trân trọng giới thiệu triển lãm “Nơi bóng tối thở” – triển lãm cá nhân đầu tiên của nghệ sĩ trẻ Iris Sa (Phượng Nguyễn), do Đỗ Tường Linh giám tuyển.
Thực hành của Iris Sa (Phượng Nguyễn, sn.1998) được xây dựng trên sự giao thoa giữa hiện thực huyền ảo, giấc mơ và những hình thức tưởng tượng mang tính vũ trụ học. Trong các tác phẩm hội họa và gốm, nghệ sĩ kiến tạo một thế giới trong đó phụ nữ, động vật, thực vật và những sinh thể lai tồn tại bên ngoài những quy luật ổn định của thực tại. Không gian này không chỉ là một bối cảnh tưởng tượng, mà trở thành một phương thức để nghệ sĩ khảo sát bản thể, ký ức, thân phận nữ giới và những quan hệ giữa con người với tự nhiên.
Ở điểm này, thực hành của Iris Sa có thể được đặt trong đối thoại với một số hình thức văn chương đương đại viết về điều kiện tồn tại của phụ nữ. Trong tiểu thuyết “I Who Have Never Known Men” (Em người chưa từng biết đến đàn ông) của nữ văn sĩ người Bỉ Jacqueline Harpman (1995), ba mươi chín người phụ nữ và một cô gái trẻ bị giam cầm dưới lòng đất, tách khỏi lịch sử mà họ từng biết và khỏi những cấu trúc xã hội từng định nghĩa sự tồn tại của họ. Khi cuối cùng bước ra khỏi nơi giam cầm, họ đối diện với một không gian rộng lớn và gần như trống rỗng. Không có lời giải thích cho những gì đã xảy ra, không có một nguồn cội rõ ràng, cũng không có một ý nghĩa được định sẵn đang chờ họ khám phá. Với cô gái trẻ, người chưa từng biết đến thế giới trước khi bị giam cầm, khoảng không ấy vừa đáng sợ vừa khơi dậy một sự tò mò gần như bản năng. Nói, suy nghĩ, ghi nhớ, và cuối cùng là viết trở thành những cách để khẳng định sự tồn tại của chính mình trong một thế giới không đưa ra câu trả lời.
Một tác phẩm văn chương khác, “My Dreadful Body” (Cơ thể khiếp đảm tôi) của nữ văn sĩ người Nga Azerbaijani Egana Djabbarova lại mang đến một điểm tham chiếu đặc biệt thú vị. Djabbarova xây dựng câu chuyện thông qua chính cơ thể người phụ nữ: lông mày, đôi mắt, mái tóc, lưỡi, bàn tay, cổ họng, bụng. Mỗi bộ phận trở thành nơi những kỳ vọng văn hóa, lịch sử gia đình, ngôn ngữ, bạo lực và bản dạng được ghi dấu. Cơ thể trong tác phẩm không chỉ là một thực thể sinh học; nó trở thành một lãnh thổ mà người khác đã viết lên.
Hai tác phẩm văn chương này gợi mở một điểm tiếp cận quan trọng đối với thực hành của Iris Sa: câu hỏi về người phụ nữ không chỉ nằm ở việc cơ thể của họ được nhìn nhận như thế nào, mà còn ở khả năng họ tự kiến tạo thế giới từ vị trí của chính mình. Nếu trong văn chương, Harpman tạo ra một thế giới nơi những người phụ nữ phải xây dựng lại ý nghĩa của sự tồn tại từ một khoảng trống lịch sử, và Djabbarova khảo sát cơ thể như một lãnh thổ đã bị xã hội viết lên, thì Iris Sa thực hiện một thao tác tương ứng thông qua hình ảnh: cô kiến tạo một thế giới mới bao quanh những cơ thể ấy.
– Trích bài viết triển lãm của giám tuyển Đỗ Tường Linh.
* Lưu ý: Triển lãm không phù hợp với trẻ em dưới 12 tuổi. Trẻ em trên 12 tuổi vui lòng có phụ huynh đi kèm.
Iris Sa (Phượng Nguyễn, sn.1998) là một nghệ sĩ đang làm việc tại Hà Nội, Việt Nam. Iris Sa khám phá sự giao thoa giữa chủ nghĩa hiện thực huyền ảo và thế giới của những giấc mơ. Những tác phẩm của cô đều có chung mối quan tâm đến tiềm thức, giấc mơ và tạo ra thế giới mới qua việc tiếp tục đặt câu hỏi về trạng thái vô thức trong khi ngủ của chúng ta. Những giấc mơ không thể giải quyết những câu hỏi cơ bản của cuộc sống, song thực tế, ta vẫn tự hỏi rằng liệu có tồn tại sợi dây liên kết giữa mơ – thực hay không. Trong trạng thái vô thức, ý niệm không – thời gian thường mờ nhạt nhưng đó cũng là khi sự sáng tạo vô hạn xuất hiện.
Đỗ Tường Linh là giám tuyển, nhà nghiên cứu, và đồng thời tác giả của nhiều bài viết nghệ thuật. Cô tốt nghiệp Cử nhân chuyên ngành Lịch sử và Phê bình Lý luận Nghệ thuật tại Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Thạc sĩ Nghệ thuật Đương đại và Lý luận Nghệ thuật Châu Á và Châu Phi tại SOAS (Đại học London), Vương quốc Anh với học bổng Alphawood danh giá. Linh tốt nghiệp chương trình Nghiên cứu giám tuyển tại Trung Tâm Nghiên Cứu Giám Tuyển, Đại học Bard (khóa 2025) và từng là thành viên nhóm giám tuyển của Biennale Berlin lần thứ 12. Hiện tại, cô đảm nhiệm vai trò Giám đốc Nghệ thuật tại New York và London (Nguyen Wahed Gallery) cũng như tại Hà Nội (Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom – VCCA).
Kể từ năm 2005, Tường Linh đã đóng góp vào nhiều triển lãm và dự án nghệ thuật khác nhau ở Việt Nam, Đông Nam Á, Châu Âu, cô cũng là thành viên nghiên cứu của Site and Space in Southeast Asia – một dự án do Power Institute, Đại học Sydney, Australia tổ chức cùng nguồn tài trợ từ Quỹ hình ảnh Getty, Mỹ. Bên cạnh đó, một số chương trình văn hóa nghệ thuật quốc tế uy tín mà cô đã tham gia phải kể đến: Học bổng nghiên cứu của Hội đồng văn hóa châu Á 2023, Ljubljana Graphic Art Biennial 2019, Slovenia; Hội nghị Hiệp hội các nhà quản lý Bảo tàng Nghệ thuật, New York, Hoa Kỳ; Mekong Cultural Hub 2018 – 2019, Đài Loan; Hội thảo Bảo tàng Quốc tế CIMAM 2018, Oslo, Na Uy; Trung tâm Văn hóa Châu Á (Gwangju, Hàn Quốc) 2018; Tate Intensive 2018, Bảo tàng Tate Modern, Vương quốc Anh; French Encounter tại Art Basel ở Hồng Kông 2018… Một số triển lãm đáng chú ý mà Tường Linh từng giám tuyển gồm Dạ Lửa – Womb of Fire (đồng tổ chức bởi Vin Gallery, Gallery Medium & Mơ Art Space, Việt Nam) 2025; Toả 5 (VCCA, Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom, Hà Nội, Việt Nam), 2025; Means of Production, Shisanwu, NYC, USA, 2024; Kin to these tremors (CCS Bard Galleries, New York, Hoa Kỳ) 2023; Citizen Earth (Hà Nội, Việt Nam) 2020; Mơ Về Phong Cảnh (Mơ Art Space, Hà Nội, Việt Nam) 2020; Tỏa 3 (VCCA, Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom, Hà Nội, Việt Nam) 2019; Geo-Resilience of the All-world at La Colonie (Paris, Pháp) 2018; triển lãm No War, No Vietnam tại Galerie Nord (Berlin, Đức) 2018; SEAcurrents (London, Vương quốc Anh) 2017.
Cập nhật thêm thông tin tại trang sự kiện.
