Những ghi chép vô nghĩa về hai con nước

11:00 – 19:00, thứ Ba – Chủ Nhật, 17/11 – 10/12/2026
Manzi Exhibition Space
2 ngõ Hàng Bún, Ba Đình, Hà Nội
Thông tin từ ban tổ chức:
Con nước là một chiều nước lên hoặc xuống, dòng chảy di chuyển từ biển vào sông hay từ sông ra biển. Một ngày có nhiều con nước; chúng đổi khác giữa các dòng sông, theo vị trí địa lý, địa hình, chế độ thủy triều, biến thiên trên một dòng theo ngày, theo tháng, theo mùa, lại còn chịu chi phối bởi vô số biến số khí tượng nhất thời. Từ nhịp cơ bản là nước lớn dềnh vào lòng sông, nước xuống giật ngược ra biển, tiếng Việt sinh ra cả một kho từ: nước kiệt, nước xiết, nước ươn, nước ngầm, nước đứng, nước dậy, nước vả… Chừng ấy tên gọi là vết tích của những nỗ lực từ xa xưa nhằm ghi chép một thứ vận động vừa có quy luật, vừa tiềm tàng tùy biến. Người ta coi trăng coi gió mà tính được nước, hoặc chẳng kịp trở tay với nước.
Nhịp tuần hoàn ấy khiến sông nước mang cái hủy diệt và nuôi dưỡng cùng lúc. Nước phân rã, nước rửa trôi, tái sinh, tịnh hóa và thanh tẩy. Nước ôm lấy những ra đi và vun bồi những mầm hãy còn chưa tới. Sông có cuốn trôi mới có lắng đọng, có bên lở mới có bên bồi. Địa chất vận hành như thế, và ký ức có lẽ cũng vậy: liên tục hợp nhất từ điêu tàn, đứt gãy, thật phù du nhưng hợp lẽ.
Hai năm sau dự án cá nhân gần nhất, Nguyễn Trần Nam trở lại với những ghi chép vô nghĩa về hai con nước, kết quả bồi tụ của những khảo cứu dài hơi, bắt rễ từ mối bận tâm trở đi trở lại của anh về sự sống và cái chết. Lần này, đối tượng quan sát là hai con sông anh trực tiếp gắn bó: sông Hồng (Hà Nội) và sông Thu Bồn (Hội An).
Không còn những thủ pháp quen thuộc của nghệ sĩ, với ẩn dụ, ngụ ý và những chất vấn về bạo lực, quyền lực và niềm tin, các tác phẩm trong đợt mở xưởng này dường như chỉ là một tập hợp những chỉ dẫn mơ hồ. Chúng hữu hình nhưng ẩn mật, thu gom từ hàng tháng ngắm nước, chép ghi và nhặt nhạnh bên sông: những vật tìm thấy, những thứ được tỉ mẩn vân vê, xâu kết, đan móc thành một tích lũy không nhất thiết chứa đựng ý nghĩa tổng quát nào:
– Lớp da hắc ín của một con thuyền từng được đốt cách đây vài năm, phần tàn dư được nhào nặn lại sau khi thịt gỗ ván thuyền đã hóa thành tro, giờ phơi ra như những miếng bì khô lủng lẳng.
– Những mẩu vụn xương, răng và củi trôi được bới vớt, nhặt về từ bãi sông.
– Cả trăm mảnh gốm vỡ không biết từ bao con thuyền đắm đã nằm lại lòng sông Thu Bồn, hay cuốn về đây bởi những cơn lũ thuở nào, nay chúng bện kết, xoắn vào nhau thành chuỗi dài cả mười mét, lết thết, gắng sức kéo lê, quệt đập.
– Một tạo tác cơ học phức tạp đến phi lý, chỉ để chuyển động xoay vòng, khò khè nhịp thở.
– Một tấm chiếu quá khổ, dệt các vệt dập dềnh nhịp sóng của con nước Thu Bồn.
– Một con cúi xơ sợi lẻ loi, bện quấn xác khô của loài thực vật xâm thực nguy hại bậc nhất thế giới.
– Góc chớp bóng bé xíu cùng một chiếc gương gãy, chiếu loạt tranh được vẽ bằng than từ loài cây xấu hổ, thả giấc mơ về những con nước lớn.
– Một tổ vật chất từ phù sa, bùn lắng, khoáng chất, mùn hữu cơ, và những gì chẳng biết, do con nước dạt về, được vớt lấy làm chất liệu điêu khắc. Cấu trúc đất sét trong dáng vẻ trầm tích lãng quên, chông chênh trên xe rùa, câm lặng đón từng giọt nước rỉ, để chờ bị bục vỡ và gãy đổ.
Toàn thể sự-vật-như-chúng-là ấy thản nhiên rải vương, theo mọi hướng khả dĩ của tưởng tượng trong khi ngôn từ dứt bặt. Có neo lại với nhau đâu đó, thì chỉ chênh vênh tại một giao điểm chung: của những tồn hữu mong manh, tàn thể dư sót và hình hài biến đổi theo những nương náu tạm. Hợp duyên mà thành. Hết duyên thì tan hoại. Là mộng, là huyễn, là bọt, là bóng, tất thảy vô thường, luân chuyển sinh diệt. Và có lẽ mọi sinh thể ở bất cứ thời điểm nào, ắt phải là bồi tụ của lớp lớp tàn rữa từ các xác thể vô danh, lội ngược ra vô số những cái chết trước đó. Con nước mang đi rồi con nước trả lại…
Xin lưu ý:
– Bạn đến xem, vui lòng để xe tại manzi 14 Phan Huy Ích hoặc các điểm trông xe gần đó;
– Do tính chất mong manh của sắp đặt và để có được trải nghiệm tác phẩm một cách trọn vẹn, manzi xin phép giới hạn số lượng khách tối đa 3 người/lượt; Khách đến xem vui lòng để túi xách/ba lô ở khu vực bên ngoài.
– Người xem vui lòng tuân thủ các hướng dẫn từ điều phối viên tại không gian
– Tác phẩm không phù hợp với trẻ em dưới 15 tuổi
Cập nhật thêm thông tin tại trang sự kiện.











